Vespa

Piaggio şirketi 1884 yılında 20 yaşındaki Rinaldo Piaggio tarafından Cenova’da kuruldu. Şirket talaşlı kereste imalatından, gemi tertibatı üretimine ve daha sonra da önce Finale Ligur fabrikasında ve ardından Pontedera’da (Toskana) o dönemde tahta ve brandadan yapılan uçak ve deniz uçağı üretimine geçti. Piaggio ülkenin en büyük uçak üreticilerinden biri oldu. Bu nedenle Finale ve Pontedera tesisleri stratejik hedefler olarak değerlendirilerek 2. Dünya Savaşı’nda bombalandı.

1946’da İtalya’nın savaş sonrası yeniden inşasına başladığı dönemde ana Pontedera fabrikasının yeniden yapımı, kişisel mobilete odaklanarak binanın tamamen dönüştürülmesinde karar kılan Rinaldo’nun iki oğlundan Enrico’ya verildi. En yetenekli havacılık mühendisi Corradino D’Ascanio’nun olağanüstü tasarım çalışması sayesinde Enrico kitle pazarına stil sahibi bir araç sunarak bu amacına ulaştı.

Buluşun sahibi dahi mühendis ‘’Paperino”(Donald Duck) olarak bilinen prototipten yola çıkarak bunun üzerinde bir dizi devrim niteliğinde değişiklik yaptı. Tekerin doğrudan şanzımandan çalışmasıyla tahrik zincirini ortadan kaldırdı, vites kolunu gidona yerleştirdi, monokok bir gövde tasarladı ve sürücüyü korumak için kaporta ekledi. 1946 Nisan ayında MP6 prototipi şeklini aldı.

Prototipi ilk kez gören Enrico Piaggio şunları söyledi: “Sembra una vespa!”(yaban arısına benziyor). Kilometre saati, yan sehpa ve şık beyaz şeritli tekerler ve benzeri lüks opsiyonel özelliklerin yer aldığı ilk Vespa 98 cc modelin seri üretimi için onay verdi.

Fikrin dahiliğini anlayanlar ve her zamanki gibi kuşkuyla yaklaşanlardan ikinci olanı bir süre sonra fikirlerini değiştirecekti. Üretim kısa zaman içinde arttı: İlk yılki 2.484 scooter 1948’de yeni Vespa 125 ile toplamda 19.822’ye ulaştı. 1950’de ilk kez Almanya’da ruhsat almasıyla birlikte üretim sayısı 60.000 araca ulaştı. Üç sene sonra 171.200’e yükseldi ve Amerika ve Asya dahil dünya çapındaki Piaggio servislerinin sayısı on binin üzerine çıktı.

Bu büyüleyici dönem sadece başlangıçtı: Vespa kısa süre sonra 13 ülkede üretime geçecek ve dünya çapında 114 ülkede satışa sunulacaktı.

Binlerce kopya ve imitasyonu yapılan Vespa 1953’te ‘’Roman Holiday” filminde Audrey Hepburn ve Gregory Peck ile rol alarak 500.000. modelinin üretimini kutladı.1956’da sevkiyatlar 1 milyon seviyesine ulaştı. 1960 yılına kadar 2  milyona, 1970’de 4 milyona ve 1988’de ise 10 milyonun üzerinde bir rakama ulaştı. Bugüne kadar Piaggio 18 milyonu aşkın Vespa sevkiyetı yaptı. Bu  başarıya 1963’te Vespa 50 ile yıllar boyunca miti yeniden canlandıran onlarca model gibi efsane haline gelen scooter’lar katkıda bulundu.

1955’deki Vespa 150GS saatte 100 km’ye çıkan ilk ‘’spor” model olurken arkasından 1965’te 180 SS geldi. 1968’deki 125 Primavera ise  dünya tarihinde iz bırakan bir jenerasyonun sembollerinden biri haline geldi. 1968’deki 180 Rally ile yeni ve daha güçlü ön far piyasaya sürülürken, 1970’de 50 Elestart ise elektrikli marş sistemiyle tanışmamızı sağladı ve gösterişli 1972 model 200 Rally ise dünyayı keşfe çıkan gezginlerin Vespa‘sı oldu.

Önceki yıllardaki çarpıcı büyüme sonrası, Piaggio Vespa‘yı değişen şehir yaşamına ve trafiğe adapte etmenin yollarını aramaya başladı.1976 model 125 Primavera ET’de elektronik ateşleme sistemi ve 3 emme deliği kullanıldı.178 model P 125 X’de ise kaporta  tamamen yeniden tasarlanırken P 200 E’de ayrı yağlama  ve ilk kez gövdeye gömülü yön göstergeleri kullanıldı.

1984 model PK 125 1946’dan bu yana görülen en radikal değişiklik olarak otomatik şanzımanın lansmanına  aracılık etti. 1985’de T5 Pole Position ilk ‘’super sport” model olarak scooter’ın yüksek gücünden kaynaklanan ısının daha iyi dağıtılması içi alüminyum silindirle piyasaya sürüldü.1989 model 50 PK N, en iyi performans  gösteren “Vespino’ küçük Vespa– olurken, 1996’daki ET4 125 4 zamanlı merkezi motor ve otomatik şanzımana  sahip ilk Vespa oldu. Vespa jübilesi onuruna piyasaya sürülen bu model sonraki iki yıl boyunca Avrupa’da en çok satan arkalı iki tekerli araç oldu.

2000 yılının sonbaharında ET4 50 ilk 4 zamanlı  motora sahip ‘’Vespino” oldu. Rekor kıran menziliyle (depo tam doluyken 500 km’den fazla) Vespa dijital evrimin milenyumuna damgasını vurdu. Bu arada Vespa ABD’de geri döndü: On yıl sonra Vespa LX/S, ABD’de en çok satan iki tekerlekli araç olacaktı. Bu iki olay arasında geçen  yıllar geri dönüşler süreci oldu. 30 yılı aşkın kariyeri boyunca üç milyonu aşkın inanılmaz bir  sevkiyat rakamına ulaşan ve modası geçmeyen PX’ten, dört zamanlı, dört supaplı, sıvı soğutmalı motora sahip ilk Vespa olan Granturisma’ya kadar.

2005 model GTS 250 i.e.’den 2008 model GTS 300 Super’e, 2009 model S 50 ve LX 50 4V’den kısa bir süre önce piyasaya sürülen LX 3V ve Vespa S 3V’ye kadar son birkaç yılda motorda ve stilde bir dizi yenilgiye imza atıldı.

Bugün Vespa hiç olmadığı kadar bir dünya  markası: Pontedera fabrikası Avrupa ve Amerika dahil Batı pazarına Vespa scooter üretiyor ve  Vietnam’dan Vinh Phuc tesisi ise yerel piyasa ve Uzak Doğu ülkeleri için üretim yaparken ve  Hindistan’da 1012 Nisan ayında açılan yepyeni Baramati tesis Hindistan pazarına hizmet veriyor.

Vespa ayrıca estetik ve teknolojik yenilik bakımından örnek teşkil etmeye devam ediyor. LX/S ve GTS/GTV ailelerinin piyasaya sürülmesiyle üretim son on yılda üç katına çıktı ve bu süre zarfında bir milyondan fazla yeni Vespa scooter  dünya çapında yollardaki yerini aldı. Bugün 946 modeli Vespa‘nın geçmişini onurlandırırken geleceğe pencere açmaya devam etme niyetini mükemmel bir şekilde ortaya koyuyor. Efsaneleri daha aşağısı kurtarmaz.